વીબી-જી રામજી કાયદા હેઠળ, પારદર્શિતા અને જવાબદારી સુનિશ્ચિત કરવા માટે લોકપાલ માર્ગદર્શિકા જારી
નવી દિલ્હી, 18 નવેમ્બર (હિ.સ) ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલયે, વિકાસિત ભારત-રોજગાર એવમ આજીવિકા મિશન (ગ્રામીણ), અથવા વીબી-જી રામજી કાયદા, 2025 ના અસરકારક અમલીકરણને સુનિશ્ચિત કરવા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. લોકપાલ અને અપીલ અધિકારી સંબંધિત માર્ગદર્શિ
ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલય


નવી દિલ્હી, 18 નવેમ્બર (હિ.સ) ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલયે, વિકાસિત ભારત-રોજગાર એવમ આજીવિકા મિશન (ગ્રામીણ), અથવા વીબી-જી રામજી કાયદા, 2025 ના અસરકારક અમલીકરણને સુનિશ્ચિત કરવા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે.

લોકપાલ અને અપીલ અધિકારી સંબંધિત માર્ગદર્શિકા જારી કરીને, મંત્રાલયે યોજનાના અમલીકરણમાં પારદર્શિતા, જવાબદારી અને નાગરિક ભાગીદારીને વધુ મજબૂત બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. આ પહેલ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં સુશાસન, પારદર્શક વહીવટ અને જાહેર ભાગીદારીને પ્રોત્સાહન આપવા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.

આ માર્ગદર્શિકા કામદારોના વૈધાનિક અધિકારોનું રક્ષણ કરવા, અમલીકરણ-સંબંધિત ફરિયાદોનું નિવારણ કરવા અને કાર્યક્રમના લાભોની જવાબદાર ડિલિવરી સુનિશ્ચિત કરવા માટે સંસ્થાકીય પદ્ધતિઓને મજબૂત કરીને વિકાસિત ભારત-જી રામજી કાયદાની ભાવનાને વધુ મજબૂત બનાવે છે. લોકપાલ કાર્યક્રમની જવાબદારી પદ્ધતિમાં એક મહત્વપૂર્ણ કડી તરીકે સેવા આપશે, ગ્રામીણ નાગરિકોને ફરિયાદો નોંધાવવા અને યોગ્ય નિવારણ મેળવવા માટે સુલભ પદ્ધતિ પ્રદાન કરશે.

જિલ્લા સ્તરે નિયુક્ત લોકપાલ જોબ કાર્ડ, રોજગાર, વેતન ચુકવણી, વિલંબિત વળતર, કાર્યસ્થળની સુવિધાઓ, મસ્ટર રોલ અને વૈધાનિક અધિકારોનો ઇનકાર સંબંધિત ફરિયાદોનું નિરાકરણ કરશે. આ માર્ગદર્શિકા ભેદભાવ, ઉત્પીડન અને કામદારોના અધિકારોના ઉલ્લંઘન, જેમાં મહિલાઓ અને નબળા જૂથોનો સમાવેશ થાય છે, તેના મુદ્દાઓને પણ આવરી લે છે.

આ માર્ગદર્શિકા ગ્રામીણ વિકાસ, જાહેર વહીવટ, કાયદો, શિક્ષણ, સામાજિક કાર્ય અને વ્યવસ્થાપનમાં અનુભવ ધરાવતા લાયક ઉમેદવારોના વિશાળ સમૂહનો સમાવેશ કરીને લોકપાલની સંસ્થાકીય ક્ષમતાને મજબૂત બનાવે છે. સાતત્ય અને અસરકારક કામગીરી સુનિશ્ચિત કરવા માટે કાર્યકાળ અને મહેનતાણું (પગાર/માનદ) સંબંધિત જોગવાઈઓમાં પણ સુધારો કરવામાં આવ્યો છે. ક્ષેત્ર મુલાકાતો, સમુદાય જોડાણ અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ સાથે પરિચિતતા પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.

આ માર્ગદર્શિકાઓની મુખ્ય વિશેષતા લોકપાલ માટે સમર્પિત ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ છે. આ ફરિયાદોની ઓનલાઈન નોંધણી અને ટ્રેકિંગ, કાર્યવાહીના રેકોર્ડ જાળવવા, પુરસ્કારો અપલોડ કરવા અને લેવામાં આવેલી કાર્યવાહીનું નિરીક્ષણ કરવાની સુવિધા આપશે. ક્ષેત્ર મુલાકાતો દરમિયાન લેવામાં આવેલા જીઓ-ટેગ કરેલા અને સમય-સ્ટેમ્પવાળા ફોટોગ્રાફ્સ ફરિયાદ નિવારણ પ્રક્રિયામાં દસ્તાવેજીકરણ, જવાબદારી અને પારદર્શિતાને વધુ મજબૂત બનાવશે.

આ માર્ગદર્શિકા સમુદાય-આધારિત પારદર્શિતા અને જવાબદારી માટે એક મહત્વપૂર્ણ સાધન તરીકે સામાજિક ઓડિટની ભૂમિકાને પણ મજબૂત બનાવે છે. લોકપાલ દર મહિને ઓછામાં ઓછી ત્રણ સામાજિક ઓડિટ જાહેર સુનાવણી અથવા ગ્રામ સભાઓમાં ભાગ લેશે, જે નાગરિકોની ચિંતાઓને સીધી સાંભળવાની અને યોગ્ય ફોલો-અપ કાર્યવાહી સુનિશ્ચિત કરવાની તક પૂરી પાડશે. સામાજિક ઓડિટ તારણો અને સમુદાય પ્રતિસાદ, વ્યક્તિગત ફરિયાદો સાથે, ખામીઓને ઓળખવામાં અને સ્થાપિત પ્રક્રિયાઓ અનુસાર સુધારાત્મક પગલાં લેવામાં મદદ કરશે.

આ લોકપાલ અને અપીલ સત્તા માળખું વિકાસશીલ ભારત-જી રામજી કાયદા હેઠળ અન્ય જવાબદારી પગલાંને વધુ મજબૂત બનાવે છે, જેમાં ડિજિટલ દેખરેખ, જાહેર જાહેરાત અને સામાજિક ઓડિટનો સમાવેશ થાય છે. સામૂહિક રીતે, આ પદ્ધતિઓ પારદર્શક અમલીકરણને પ્રોત્સાહન આપવા, દેખરેખને મજબૂત બનાવવા અને સુવ્યવસ્થિત અને જવાબદાર પ્રક્રિયા દ્વારા ફરિયાદોનું નિરાકરણ થાય તે સુનિશ્ચિત કરવાનો હેતુ ધરાવે છે.

આ માર્ગદર્શિકા દ્વારા, સરકાર વિકસિત ભારત - જી રામજી કાયદા હેઠળ નાગરિક-કેન્દ્રિત શાસન પ્રણાલીને વધુ મજબૂત બનાવવાનો હેતુ ધરાવે છે, જેથી ગ્રામીણ કામદારોને ફરિયાદ નિવારણ માટે સુલભ માધ્યમોની ઍક્સેસ મળે અને યોજનાનો અમલ પારદર્શક, પ્રતિભાવશીલ અને જવાબદાર રહે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / રામાનુજ શર્મા / સંજીવ પાશ

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / માધવી વ્યાસ


 rajesh pande