- સુધારા માટે વિધાનસભામાં અરજી દાખલ

- સ્વતંત્રતા સંગ્રામ માટે ઉઠાવ શબ્દ કહેવા પર વાંધો દાખલ

નાગપુર, નવી દિલ્હી, 28 ફેબ્રુઆરી (હિ.સ.) મહારાષ્ટ્ર સરકારના મરાઠી જ્ઞાનકોશ બોર્ડ દ્વારા પ્રકાશિત મરાઠી જ્ઞાનકોશ, જેમાં 1857ના સ્વતંત્રતા યુદ્ધને ઉઠાવ (બળવો) તરીકે ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે, તેના પર રાજ્યમાં વિવાદ વધી રહ્યો છે. સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓના યોગદાનનું અપમાન કરવાનો આરોપ લગાવતા, પત્રકારત્વ, સાહિત્યિક, સાંસ્કૃતિક અને સામાજિક ક્ષેત્રના અનેક વ્યક્તિઓએ રાજ્ય વિધાનસભાના પ્રમુખ અધિકારીઓ સમક્ષ અરજી દાખલ કરીને સુધારાની માંગણી કરી છે.

અરજીમાં જણાવાયું છે કે,” 1857નું સ્વતંત્રતા યુદ્ધ માત્ર બળવો અથવા વિદ્રોહ નહોતો, પરંતુ ભારતની સ્વતંત્રતા માટેનો પ્રથમ સશસ્ત્ર સંઘર્ષ હતો. આ સંદર્ભમાં, ક્રાંતિકારી ચિંતક વિનાયક દામોદર સાવરકર દ્વારા લખાયેલ પુસ્તક 1857નો સ્વાતંત્ર્યસમર ટાંકવામાં આવ્યું છે, જેમાં આ સંઘર્ષને સ્પષ્ટપણે સ્વતંત્રતા સંગ્રામ તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યો છે.”

અરજદારોના મતે, “આ ઐતિહાસિક ઘટના મરાઠી જ્ઞાનકોશના ખંડ 1 અને ખંડ ”18માં અઢારશો સત્તાવનના વિદ્રોહ તરીકે નોંધાયેલી છે.જ્યારે કેટલીક જગ્યાએ તેને બળવો કહેવામાં આવે છે અને અન્ય જગ્યાએ તેને સ્વતંત્રતા સંગ્રામ કહેવામાં આવે છે. આ અસંગત ઉલ્લેખને ઇતિહાસ સાથે અન્યાય કહેવામાં આવે છે.”

સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓના ઉલ્લેખ સામે પણ વાંધો-

આ અરજીમાં મહાન સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓ રાણી લક્ષ્મીબાઈ, નાના સાહેબ અને તાત્યા ટોપેના એકવચન ઉલ્લેખ સામે પણ ગંભીર વાંધો વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો છે. અરજદારો જણાવે છે કે,” દેશ માટે સર્વોચ્ચ બલિદાન આપનારા આ નાયકોનો ઉલ્લેખ આદરપૂર્ણ અને યોગ્ય સંદર્ભમાં થવો જોઈએ.”

અરજીમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે,” ઝાંસીની રાણીની બહાદુરી, તાત્યા ટોપેના બલિદાન અને 1857ના સંઘર્ષની શૌર્યગાથાનો વસંત વરખેડકરની કૃતિ સત્તાવનના સેનાની માં વિગતવાર ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.”

વિધાનસભાના અધ્યક્ષ અને પરિષદના અધ્યક્ષને આવેદનપત્ર સુપરત-

નાગપુરના વરિષ્ઠ પત્રકાર અવિનાશ પાઠકના નેતૃત્વમાં, આ અરજી મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભાના અધ્યક્ષ રાહુલ નાર્વેકર અને વિધાન પરિષદના અધ્યક્ષ રામ શિંદેને સુપરત કરવામાં આવી છે. આ અરજી પર અસંખ્ય પત્રકારો, સાહિત્યકારો અને અગ્રણી નાગરિકો દ્વારા સહી કરવામાં આવી હોવાનું કહેવાય છે.

મુદ્દાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને, અરજીની નકલો મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસ, નાયબ મુખ્યમંત્રી સુનેત્રા પવાર, નાયબ મુખ્યમંત્રી એકનાથ શિંદે અને મરાઠી ભાષા મંત્રી ઉદય સામંતને પણ મોકલવામાં આવી છે. અરજી સાથે સંબંધિત જ્ઞાનકોશના પાનાઓની ફોટોકોપી પણ જોડવામાં આવી છે.

ઇતિહાસ અને રાષ્ટ્રીય સ્વાભિમાનના રક્ષણની માંગ-

અરજદારોનું કહેવું છે કે,” ઐતિહાસિક ઘટનાઓની પરિભાષા અને સંદર્ભ બદલવો એ રાષ્ટ્રીય ગૌરવને ઠેસ પહોંચાડવા સમાન છે.” તેમણે માંગ કરી છે કે,” મરાઠી જ્ઞાનકોશની આગામી આવૃત્તિઓ અને સત્તાવાર વેબસાઇટમાં તાત્કાલિક સુધારો કરવામાં આવે, જેથી 1857ના સંઘર્ષને સ્વતંત્રતા માટેના સંઘર્ષ તરીકે સ્પષ્ટ રીતે દર્શાવવામાં આવે અને સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓનો આદરપૂર્વક ઉલ્લેખ કરવામાં આવે.”

બધાની નજર હવે આ સંવેદનશીલ મુદ્દા પર રાજ્ય સરકાર અને વિધાનસભાના નિર્ણય પર અટકેલી છે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / મનીષ કુલકર્ણી / ઉદય કુમાર

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / ડો.હિતેશ એન.વ્યાસ