વોશિંગ્ટન, નવી દિલ્હી, 10 માર્ચ (હિ.સ.): ઈરાન સાથે ચાલી રહેલા યુદ્ધ વચ્ચે સોમવારે રાત્રે અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક મોટી જાહેરાત કરી. તેમણે ઈરાનને ચેતવણી આપી હતી કે, જો તે હોર્મુજ સ્ટ્રેટ બંધ કરશે તો વિનાશક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. હોર્મુજ સ્ટ્રેટ, વૈશ્વિક તેલ ઉદ્યોગ માટે એક મહત્વપૂર્ણ પરિવહન માર્ગ છે. આ સંઘર્ષે તેલનું નિષ્કર્ષણ લગભગ બંધ કરી દીધું છે, જેના કારણે યુદ્ધ શરૂ થયું ત્યારથી તેલના ભાવમાં વધારો થયો છે.

સીબીએસ ન્યૂઝના અહેવાલ મુજબ, તેમણે ટ્રુથ સોશિયલ પર કહ્યું, જો ઈરાન હોર્મુજ સ્ટ્રેટ દ્વારા તેલનું નિષ્કર્ષણ બંધ કરે છે, તો અમેરિકા ક્યારેય જોયેલા કોઈપણ હુમલા કરતાં વીસ ગણો વધુ શક્તિશાળી હુમલો કરશે. આનાથી ઈરાન માટે એક રાષ્ટ્ર તરીકે પુનઃનિર્માણ કરવાનું લગભગ અશક્ય બનશે. ફક્ત આગ જ લાગશે. આ હોવા છતાં, મને આશા છે કે એવું નહીં થાય.

સોમવારે રાત્રે મિયામી-એરિયાના ગોલ્ફ ક્લબમાં તેમની પ્રથમ સત્તાવાર પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે વારંવાર ઈરાનને ધમકી આપી હતી કે, જો તે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને અવરોધિત કરશે તો તે હુમલાઓમાં વધારો કરશે. તેમણે સીબીએસ ન્યૂઝને જણાવ્યું હતું કે, તેઓ જળમાર્ગ પર નિયંત્રણ મેળવવાનું વિચારી રહ્યા છે. ટ્રમ્પે કહ્યું, હું છોકરીઓની શાળા પર બોમ્બમારો કરવાના અંતિમ અહેવાલની રાહ જોઈ રહ્યો છું.

મને કહેવામાં આવ્યું છે કે તપાસ ચાલી રહી છે, પરંતુ ટોમાહોક્સનો ઉપયોગ અન્ય દેશો અને લોકો કરે છે. ઘણા દેશોમાં ટોમાહોક્સ છે. તેઓ તે અમારી પાસેથી ખરીદે છે. અમે અંતિમ તપાસ અહેવાલ સ્વીકારીશું, ટ્રમ્પે કહ્યું. શનિવારે અગાઉ ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે, તેમનું માનવું છે કે ઈરાને છોકરીઓની શાળા પર બોમ્બમારો કર્યો છે.

તેમણે કહ્યું હતું કે, ઈરાનના નવા નેતા તરીકે મોજતબા ખામેનીની પસંદગીથી તેઓ નિરાશ છે, પરંતુ તે ઈરાનનો આંતરિક મામલો છે. ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે યુદ્ધ આ અઠવાડિયે નહીં, પરંતુ ટૂંક સમયમાં સમાપ્ત થશે. તેમણે કહ્યું કે અમેરિકાએ આ યુદ્ધમાં ઈરાન પર 5,000 થી વધુ સ્થળોએ સચોટ હુમલા કર્યા છે. જો અમેરિકા ઇચ્છતું હોત, તો તે ગમે ત્યારે ઈરાનની વીજ ઉત્પાદન સુવિધાઓનો નાશ કરી શકે છે. તેમણે કહ્યું કે, યુદ્ધમાં અમેરિકાના હસ્તક્ષેપ વિના ઇઝરાયલ સમાપ્ત થઈ ગયું હોત.

તેમણે ચેતવણી પણ આપી હતી કે, જો ઈરાનની સેના તેલ ટેન્કરોને અટકાવશે, તો તેને ભારે કિંમત ચૂકવવી પડી શકે છે. ટ્રમ્પે કહ્યું કે, તેમને આ લડાઈમાં અમેરિકાના ઉભા રહેવા પર ગર્વ છે. અમારું લશ્કરી ઓપરેશન તેના ઉદ્દેશ્યને પ્રાપ્ત કરવામાં એક મહત્વપૂર્ણ તબક્કામાં પહોંચી ગયું છે.

હોર્મુજ સ્ટ્રેટનું મહત્વ

આ પર્સિયન ગલ્ફ અને ઓમાનના અખાત વચ્ચે સ્થિત એક ખૂબ જ સાંકડી અને વ્યૂહાત્મક સ્ટ્રેટ છે. તે ઈરાનને (ઉત્તરમાં) અને ઓમાન/યુએઈ (દક્ષિણમાં) અલગ કરે છે. તે વિશ્વની સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ પરિવહન ચેનલ છે. દરરોજ વૈશ્વિક દરિયાઈ તેલનો આશરે 20-30 ટકા ભાગ તેમાંથી પસાર થાય છે. તે ઓમાનના મુસંદમ દ્વીપકલ્પ અને ઈરાન વચ્ચે આશરે 39 કિલોમીટર (24 માઇલ) પહોળો જળમાર્ગ છે. આ માર્ગ દ્વારા સાઉદી અરેબિયા, ઈરાન, કુવૈત, ઇરાક અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત જેવા ખાડી દેશોમાંથી ક્રૂડ ઓઇલ અને લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (એલએનજી) નિકાસ કરવામાં આવે છે. તે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ છે. આ માર્ગમાં કોઈપણ વિક્ષેપ વૈશ્વિક તેલના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો કરી શકે છે.

ભારત માટે મહત્વપૂર્ણ: ભારત તેની મોટાભાગની ઉર્જા જરૂરિયાતો (લગભગ બે તૃતીયાંશ તેલ) આ માર્ગ દ્વારા આયાત કરે છે. તેથી, તે ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. આ પ્રદેશ ઐતિહાસિક રીતે ભૂ-રાજકીય તણાવનું કેન્દ્ર રહ્યો છે, જ્યાં ઈરાની અને યુએસ નૌકાદળો વચ્ચે વારંવાર સામ-સામે લડાઈઓ થતી રહે છે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / મુકુંદ

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / માધવી વ્યાસ