ન્યૂયોર્ક, નવી દિલ્હી, 30 ઓગસ્ટ (હિ.સ.) રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘના સરસંઘચાલક મોહન ભાગવતે આજે અહીં કહ્યું કે, દરેક રાષ્ટ્રનો એક સંદેશ, મિશન અને નિયતિ હોય છે. ભારતની નિયતિ દુનિયાને વિવિધતામાં એકતાનો બોધ કરાવવાનો છે. વિવિધતા એકતાને નબળી પાડતી નથી, પરંતુ તેને શોભાવે છે.

ન્યૂયોર્કના મેનહટનમાં 'એહેડ ફોરમ' દ્વારા આયોજિત 'સાર્વત્રિક એકતા ઉત્સવ' માં મોહન ભાગવતે સ્વામી વિવેકાનંદના વિચારોનો ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે કહ્યું, “સ્વામી વિવેકાનંદે કહ્યું હતું કે, દરેક દેશનો એક સંદેશ હોય છે, દરેક દેશનું એક મિશન હોય છે અને દરેક દેશની એક નિયતિ હોય છે જેને તેણે પૂરી કરવાની હોય છે. ભારતની નિયતિ શું છે? ભારતનું કામ છે, 'વિવિધતામાં એકતા'ને પોતે સમજવું અને સમયાંતરે દુનિયાને પણ તેનો અહેસાસ કરાવવો. આપણે એક છીએ, અને વિવિધતાના કારણે જ તે એકતા વધુ સુંદર લાગે છે. તેથી, વિવિધતાનો ઉત્સવ મનાવવો જોઈએ.”

તેમણે કહ્યું કે, વિવિધતાનો ઉત્સવ મનાવવો જોઈએ. તેનું સન્માન થવું જોઈએ અને તેને સ્વીકારવી જોઈએ. આ સાથે જ લોકોએ એકતાની ભાવનાને પણ પોતાનામાં જાળવી રાખવી જોઈએ. તેમના મતે, અલગ-અલગ રૂપો અને ઓળખો હોવા છતાં એકતાનો ભાવ વાસ્તવિક છે.

મોહન ભાગવતે ભારતીયોને પોતાના આચરણ દ્વારા વિવિધતામાં એકતાનો સંદેશ આપવાની અપીલ કરી. ભાગવતે કહ્યું કે, ભારતે દુનિયા સામે 'વિવિધતામાં એકતા'નો સંદેશ ફક્ત ભાષણ કે ઉપદેશ દ્વારા જ નથી રાખવાનો. ભારતીયોએ પોતાના વ્યવહાર અને આચરણથી તેનું ઉદાહરણ પૂરું પાડવું પડશે. તેમણે કહ્યું કે, આ જ તે દિશા છે, જેના દ્વારા ભારત પોતાની જવાબદારી પૂરી કરી શકે છે.

તેમણે કહ્યું કે, મનુષ્યોના શરીર, પહેરવેશ અને ઉપાસના પદ્ધતિઓ અલગ હોઈ શકે છે. આ છતાં એક સ્થાયી તત્વ બધાને જોડે છે. તેમણે તેની તુલના એક જ દોરાથી જોડાયેલી માળાના અલગ-અલગ મોતીઓ સાથે કરી. તેમના મતે, આ જ આત્મતત્વ બધાની વચ્ચે એકતાનો આધાર છે.

ભાગવતે કહ્યું કે, માનવ જીવનનો ઉદ્દેશ્ય ફક્ત ભૌતિક સુખ પ્રાપ્ત કરવાનો નથી. ભારતીય પરંપરામાં જીવનનો ઉદ્દેશ્ય સત્યની શોધ અને મુક્તિની દિશામાં આગળ વધવું જણાવવામાં આવ્યું છે. આમાં દુનિયાના કલ્યાણ માટે કામ કરવું પણ ઉમેરવામાં આવ્યું છે.

તેમણે ધર્મને સંતુલન જાળવી રાખનાર સિદ્ધાંત ગણાવ્યો અને તેની વ્યાખ્યા કરી. તેમના મતે, ધર્મ ફક્ત ધર્મ કે ઉપાસનાનો વિષય નથી. આ વ્યક્તિ, સમાજ અને પર્યાવરણ વચ્ચે સંતુલન જાળવી રાખવાની વ્યવસ્થા છે. તેમણે કહ્યું કે, ભારતે આ જ સમજને પોતાના આચરણ દ્વારા દુનિયા સુધી પહોંચાડવાની છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે, કાર્યક્રમમાં અમેરિકાના 39 રાજ્યો અને 853 શહેરોમાંથી આવેલા 6,000 પ્રતિનિધિઓ, વિવિધ યુનિવર્સિટીઓના 250 થી વધુ વિદ્યાર્થીઓ અને 250 થી વધુ સંગઠનોએ ભાગ લીધો. કાર્યક્રમમાં 30 દેશોના 180 ધાર્મિક નેતાઓએ ભવિષ્ય પ્રત્યે જવાબદારી નક્કી કરવા માટે પાંચ-સૂત્રીય કાર્યયોજનાની ઘોષણા કરી. ધાર્મિક નેતાઓએ સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે, ધર્મનો ઉપયોગ નફરત, અપમાન, અમાનવીય વ્યવહાર કે હિંસાને યોગ્ય ઠેરવવા માટે કરી શકાતો નથી. ‘એક વિશ્વ, એક માનવતા’ના આહ્વાન સાથે પસાર કરાયેલા પ્રસ્તાવમાં કોઈપણ સમુદાયની ગરિમા અને સુરક્ષા માટે ઊભા રહેવાની પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરવામાં આવી.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / અનૂપ શર્મા

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / માધવી વ્યાસ