ગાંધીનગર, 14 જાન્યુઆરી (હિ.સ.) : ભારતીય પ્રૌદ્યોગિકી સંસ્થા ગાંધીનગર (IITGN) એ 13મી શૈક્ષણિક સલાહકાર પરિષદ (Academic Advisory Council – AAC) અને ત્યારબાદ 14મી લીડરશિપ કોન્ક્લેવ (Leadership Conclave – LC)નું સફળ આયોજન કર્યું. આ પ્રતિષ્ઠિત મંચોમાં દેશ-વિદેશના પ્રતિષ્ઠિત અકાદમિક્સ, નીતિનિર્માતાઓ, ઉદ્યોગ નેતાઓ અને વૈશ્વિક નિષ્ણાતોએ ભાગ લીધો અને સંસ્થાની શૈક્ષણિક, સંશોધન, શાસન તથા સંસ્થાગત વિકાસની પ્રાથમિકતાઓ પર વિસ્તૃત વિચારવિમર્શ કર્યો.

13મી શૈક્ષણિક સલાહકાર પરિષદની શરૂઆત IITGNના ઇલેક્ટ્રિકલ એન્જિનિયરિંગ વિભાગના સહાયક પ્રાધ્યાપક પ્રોફ. માધવ પાઠક તથા કોગ્નિટિવ એન્ડ બ્રેન સાયન્સિસના સહાયક પ્રાધ્યાપક પ્રોફ. વૈભવ ત્રિપાઠીના સ્વાગત ભાષણથી થઈ, ત્યારબાદ IIT ગાંધીનગરના ડિરેક્ટર પ્રોફ. રાજત મૂનાના ઉદ્ઘાટન ભાષણ સાથે પરિષદનું ઔપચારિક આરંભ થયું.

પરિષદને સંબોધતા પ્રોફ. મૂનાએ IITGNના આંતરવિષયક શિક્ષણ, ઉદ્યોગ–શૈક્ષણિક સહયોગ અને વૈશ્વિક જોડાણ પરના મજબૂત ભારને રેખાંકિત કર્યો. તેમણે સંસ્થાની લવચીક શૈક્ષણિક રચનાનો ઉલ્લેખ કર્યો, જે વિદ્યાર્થીઓને વિભાગીય સીમાઓ પાર કરીને અભ્યાસ કરવાની તક આપે છે અને અગ્રણી સંસ્થાઓ સાથે સતત તુલનાત્મક મૂલ્યાંકન દ્વારા સાચા અર્થમાં બહુવિષયક અભ્યાસને પ્રોત્સાહન આપે છે.

તેમણે સશક્ત કોર્સ ઓફરિંગ્સ, વિભાગો વચ્ચેના વર્ગખંડો, રાષ્ટ્રીય તથા આંતરરાષ્ટ્રીય નિષ્ણાતો દ્વારા સંચાલિત મોડ્યુલર કાર્યક્રમો, તેમજ મુલાકાતી અને એડજંક્ટ ફેકલ્ટી સાથેના સહયોગી શિક્ષણ મોડેલ્સ જેવી પહેલોની માહિતી આપી. ઇન્ટર્નશિપ્સ અને ઉદ્યોગ સાથેના સંકળાણને વિસ્તૃત કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકતા, પ્રોફ. મૂનાએ વિદ્યાર્થી સફળતા, સંસાધનોના શ્રેષ્ઠ ઉપયોગ અને સતત શૈક્ષણિક વિકાસ પ્રત્યે સંસ્થાની પ્રતિબદ્ધતાને પુનઃદૃઢ કરી.

પરિષદની ચર્ચાઓમાં ઉદયમાન અને વ્યૂહાત્મક ટેક્નોલોજી માટે પાઠ્યક્રમ અનુકૂલન, સંશોધન ઉત્પાદકતા વધારવી, આંતરરાષ્ટ્રીયકરણ માટેનું રોડમેપ, તેમજ સંસ્થાગત સંસ્કૃતિ જાળવીને વૃદ્ધિ ટકાવી રાખવા જેવા મુદ્દાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું. ચર્ચાઓ દરમિયાન નવા વિષયક્ષેત્રોને અભ્યાસક્રમોમાં સમાવવા, સંશોધનના પ્રભાવને મજબૂત કરવા, વૈશ્વિક સહયોગ અને વિદ્યાર્થી ગતિશીલતા વધારવા, તેમજ IITGNની ખુલ્લી, આંતરવિષયક અને વિદ્યાર્થી-કેન્દ્રિત સંસ્કૃતિને જાળવવા અંગે વિચારવિમર્શ થયો.

આ બેઠકમાં અકાદમિક્સ અને સંબંધિત ક્ષેત્રોના પ્રતિષ્ઠિત નેતાઓએ ભાગ લીધો, જેમાં પ્રોફ. આશિષ ગર્ગ (IIT કાનપુર), પ્રોફ. મનોજ સિંહ ગૌર (ડિરેક્ટર, IIT જમ્મુ), પ્રોફ. નુનો ગિમારાઇસ (યુનિવર્સિટી ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ લિસ્બન, પોર્ટુગલ), પ્રોફ. નિતિન કે. ત્રિપાઠી (એશિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેકનોલોજી, થાઇલેન્ડ) અને પ્રોફ. પંકજ જલોટે (IIIT દિલ્હી) સહિતના મહાનુભાવો સામેલ હતા, જેમણે વ્યૂહાત્મક બાહ્ય સૂચનો આપ્યા.

સભ્યોએ ઉદ્યોગ–શૈક્ષણિક સહયોગ, વિદ્યાર્થી ગતિશીલતા કાર્યક્રમો, થીમેટિક અને મિશન-મોડ સંશોધન તથા આરોગ્ય વિજ્ઞાન, ડિજિટલ ટેક્નોલોજી અને રાષ્ટ્રીય પ્રાથમિકતા ધરાવતા ક્ષેત્રોમાં બાહ્ય નિષ્ણાતીનો સમાવેશ મજબૂત કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. ઇન્ટર્નશિપ્સ, સ્ટાર્ટઅપ્સ, એપ્લાઇડ પ્રોજેક્ટ્સ અને ઉદ્યોગમાં વિસ્તૃત અનુભવને મજબૂત બનાવવું, પસંદગીના ફોકસ ક્ષેત્રોમાં નેતૃત્વ વિકસાવવા અને સમાજ પર અસરકારક પ્રભાવ સર્જવા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ હોવાનું જણાવાયું.

પરિષદ દરમિયાન આંતરવિષયક શૈક્ષણિક કાર્યક્રમોને વિસ્તૃત કરવા અંગે પણ ચર્ચા કરવામાં આવી, જેમાં લવચીક અનુસ્નાતક (પોસ્ટગ્રેજ્યુએટ) કાર્યક્રમો તથા કૃત્રિમ બુદ્ધિ (AI), ટકાઉ વિકાસ (સસ્ટેનેબિલિટી), ફિનટેક, રોબોટિક્સ અને ક્વાન્ટમ ટેક્નોલોજી જેવા નવા ક્ષેત્રોમાં પહેલો શરૂ કરવાની સાથે એન્જિનિયરિંગ, વિજ્ઞાન અને મેનેજમેન્ટ વચ્ચે વધુ એકીકરણ પર ભાર મૂકાયો.

બેઠકના અંતે સભ્યોએ સહયોગ, લવચીકતા, આંતરવિષયક શ્રેષ્ઠતા, સામાજિક પ્રાસંગિકતા અને વૈશ્વિક શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓ પર આધારિત ભવિષ્ય માટે તૈયાર શૈક્ષણિક પરિસ્થિતિ વિકસાવવા પ્રત્યે IITGNની પ્રતિબદ્ધતાને પુનઃસ્થાપિત કરી.

14મી લીડરશિપ કોન્ક્લેવ

બીજા દિવસે યોજાયેલી 14મી લીડરશિપ કોન્ક્લેવમાં સંસ્થાની ટૂંકા, મધ્યમ અને દીર્ઘકાલીન વ્યૂહાત્મક પ્રાથમિકતાઓને માર્ગદર્શન આપવા માટે સંસ્થાગત બ્રાન્ડિંગ, શાસન માળખું, સ્ટાફ સશક્તિકરણ અને કેમ્પસની બહાર IIT ગાંધીનગરની હાજરી વિસ્તૃત કરવા જેવા વિષયો પર ચર્ચા કરવામાં આવી.

પ્રતિભાગીઓને સંબોધતા પ્રોફ. મૂનાએ જણાવ્યું,

“આજનું શિક્ષણ ટેક્નોલોજીથી અસ્પર્શિત રહી શકે નહીં. સંસ્થાઓએ સમય સાથે વિકસવું જ પડશે, સાથે સાથે તેઓ જે હેતુ માટે સ્થાપિત થઈ છે તે હેતુ પ્રત્યે સત્યનિષ્ઠ રહેવું જરૂરી છે. નવીનતા, ઉદ્યમશીલતા અને ઉદ્યોગ સાથેનું જોડાણ હવે વિકલ્પ નથી—દીર્ઘકાલીન પ્રાસંગિકતા અને પ્રભાવ માટે તે અનિવાર્ય છે.”

તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું, “પરિવર્તન અનિવાર્ય છે. જે કંપનીઓ અને સંસ્થાઓ પરિવર્તનને સ્વીકારતી નથી, તે ટકી શકતી નથી. નવીનતા, ઉદ્યમશીલતા અને ઉદ્યોગ સાથેનું જોડાણ દીર્ઘકાલીન પ્રાસંગિકતા અને પ્રભાવ માટે આવશ્યક છે.”

પ્રથમ સત્ર ‘સંસ્થાગત બ્રાન્ડિંગ વ્યૂહરચના’ પર કેન્દ્રિત હતું, જેમાં પાઠ્યક્રમ નવીનતા, સંશોધન શ્રેષ્ઠતા, ટકાઉ વિકાસ, વિદ્યાર્થી-પ્રથમ નીતિઓ અને સોફ્ટ સ્કિલ વિકાસ જેવી શક્તિઓના આધારે IIT ગાંધીનગરની સ્પષ્ટ અને ભવિષ્યમુખી ઓળખ ઘડવા પર ચર્ચા કરવામાં આવી.

બીજા સત્રમાં ‘ઇન્સ્ટિટ્યૂટ સેકશન 8 નોન-પ્રોફિટ કંપનીઓ માટેનું શાસન માળખું’ વિષય પર ચર્ચા કરવામાં આવી. તેમાં IITs સાથે સંકળાયેલી સેકશન 8 કંપનીઓ માટે શાસન નિયમોને પુનઃવિચારવાની જરૂરિયાત, સ્વતંત્ર બોર્ડ, સ્પષ્ટ મંડેટ, પારદર્શક સંસાધન વહેંચણી, સંસ્થાથી ‘આર્મ્સ-લેન્થ’ સંબંધ અને વધુ સક્ષમ, વેન્ચર કેપિટલ (VC) જેવી સંસ્થાગત માનસિકતા અપનાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકાયો, જેથી સ્વાયત્તતા અને પ્રભાવ વધારી શકાય.

ત્રીજા સત્રમાં ‘સ્ટાફ સશક્તિકરણ’ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું, જેમાં વ્યાવસાયિક વિકાસ, સહભાગી જવાબદારી, નેતૃત્વ, માન્યતા અને સ્ટાફ, ફેકલ્ટી તથા વિદ્યાર્થીઓમાં સંસ્થાગત માલિકીભાવ વિકસાવે તેવી સમાવેશક અને સહયોગી સંસ્કૃતિને પ્રોત્સાહન આપવા અંગે ચર્ચા કરવામાં આવી.

ચોથા સત્રમાં ‘કેમ્પસની બહાર IIT ગાંધીનગરની હાજરી વિસ્તૃત કરવી’ વિષય પર ચર્ચા થઈ. તેમાં ફેકલ્ટી–ઉદ્યોગ સંકળાણને ટેકો આપવા માટે સુવ્યવસ્થિત વ્યાવસાયિક ટીમો, સ્કિલિંગ, ટેક્નોલોજી ટ્રાન્સફર અને ફંડરેઇઝિંગ વચ્ચે સ્પષ્ટ ભેદરેખા જાળવવાની જરૂરિયાત, તેમજ શૈક્ષણિક મૂલ્યો અને ફેકલ્ટીના સમયનું સંરક્ષણ રાખતાં ભાગીદારી અને એક્સ્ટેન્શન કાર્યક્રમો દ્વારા વૈશ્વિક હાજરી મજબૂત કરવાની બાબતો પર ભાર મૂકાયો.

કોન્ક્લેવનું સમાપન IITGNના વ્યૂહાત્મક વિકાસને સમર્થન આપવા માટેના કાર્યયોગ્ય નિષ્કર્ષો સાથે થયું અને શૈક્ષણિક શ્રેષ્ઠતા, મજબૂત શાસન તથા ઉદ્યોગ, સમાજ અને વૈશ્વિક શૈક્ષણિક સમુદાય સાથે ઊંડા સંકળાણ પ્રત્યે સંસ્થાની પ્રતિબદ્ધતાને પુનઃદૃઢ કરવામાં આવી.

---------------

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / અભિષેક બારડ