કોલકતા, નવી દિલ્હી, 22 ફેબ્રુઆરી (હિ.સ.): અખિલ ભારતીય વનવાસી કલ્યાણ આશ્રમના 43મા વાર્ષિક ઉજવણી નિમિત્તે રવિવારે કોલકાતાના કલા મંદિર ખાતે એક ભવ્ય કાર્યક્રમ યોજાયો હતો. આ પ્રસંગે, આશ્રમ સાથે જોડાયેલા પૂર્વાંચલ કલ્યાણ આશ્રમે આદિવાસી (આદિવાસી) સમુદાયના સહયોગથી એક વિશેષ કાર્યક્રમનું આયોજન કર્યું હતું. આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય શિક્ષણ, આરોગ્ય, આત્મનિર્ભરતા અને સાંસ્કૃતિક જાગૃતિ દ્વારા આદિવાસી સમુદાયને સશક્ત બનાવવાનો અને તેમને રાષ્ટ્રીય વિકાસના મુખ્ય પ્રવાહમાં એકીકૃત કરવાનો હતો.

આ કાર્યક્રમની અધ્યક્ષતા હરિયાણા ઇન્ટરનેશનલ સ્કૂલના અધ્યક્ષ અને પ્રખ્યાત ઉદ્યોગપતિ પ્રમોદ ગુપ્તાએ કરી હતી. વિશ્વ હિન્દુ પરિષદ (વીએચપી) ના કેન્દ્રીય ખજાનચી અને પ્રખ્યાત નેત્ર ચિકિત્સક ડૉ. શ્યામ અગ્રવાલ મુખ્ય અતિથિ તરીકે હાજર રહ્યા હતા. તેમના સંબોધનમાં, તેમણે જણાવ્યું હતું કે, બંગાળના રાજકારણમાં શિસ્ત આવશ્યક છે. શિસ્ત દ્વારા જ સમાજ કલ્યાણ શક્ય છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, વનવાસી કલ્યાણ આશ્રમ આદિવાસી સમુદાયને સશક્ત બનાવવા અને તેમને સમાજના મુખ્ય પ્રવાહમાં એકીકૃત કરવા માટે સતત પ્રયત્નશીલ છે.

મુખ્ય વક્તા તરીકે, પ્રખ્યાત ફિલ્મ દિગ્દર્શક, લેખક અને અભિનેતા ડૉ. ચંદ્રપ્રકાશ દ્વિવેદીએ જણાવ્યું હતું કે, સભ્યતા જંગલો તરફથી શહેરોમાં વિકસિત થઈ છે. રામાયણનો ઉલ્લેખ કરીને, તેમણે વન વિસ્તારોના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડ્યો, નોંધ્યું કે વન વિસ્તારોમાં જ્ઞાન અને સંસ્કૃતિનો ઊંડો પાયો પણ છે.

પોતાના પ્રમુખપદના ભાષણમાં, પ્રમોદ ગુપ્તાએ પૂર્વાંચલ કલ્યાણ આશ્રમ દ્વારા વન-નિવાસીઓ માટે કરવામાં આવી રહેલા કાર્યની પ્રશંસા કરી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે વન-નિવાસીઓ સમુદાયને ઘણીવાર મુખ્ય પ્રવાહથી અલગ માનવામાં આવે છે, પરંતુ વાસ્તવમાં, આ સમુદાય તમામ ગુણોથી સંપન્ન છે અને સાંસ્કૃતિક રીતે સમૃદ્ધ છે. રામાયણના એક પ્રસંગને ટાંકીને, તેમણે બહાદુર હનુમાનનું ઉદાહરણ આપ્યું અને કહ્યું કે, વન-નિવાસીઓ સમુદાયો સદાચાર, સત્ય અને ગૌરવના માર્ગ પર ચાલે છે.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે, વન-નિવાસીઓ સમુદાય પ્રકૃતિ સંરક્ષણનું જીવંત ઉદાહરણ છે, અને તેમના ઉત્થાન માટે કામ કરવું એ એક સર્વોચ્ચ સામાજિક અને આધ્યાત્મિક જવાબદારી છે. ધર્મનો ઉપયોગ ધર્મના રક્ષણ માટે કરવો એ શ્રેષ્ઠ પ્રથા છે, અને વન-નિવાસીઓ સમુદાયની સેવા કરવી એ એક ઉદાહરણ છે. ભગવાન શિવનું ઉદાહરણ આપતા તેમણે કહ્યું કે પ્રકૃતિ સંરક્ષણ અને સામાજિક સંતુલનનો સંદેશ આજે ખૂબ જ સુસંગત છે.

કાર્યક્રમના બીજા સત્રમાં, પ્રખ્યાત રાજા બાબા શ્યામની વાર્તા પર આધારિત સાંસ્કૃતિક પ્રસ્તુતિ, હારે કા સહારા - બર્બરિક શ્યામ હમારા રજૂ કરવામાં આવી હતી. આ સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમનું નિર્દેશન પ્રખ્યાત સાંસ્કૃતિક સંગઠન મધુરા ના શુભ્રા અગ્રવાલ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.

આ કાર્યક્રમમાં વિવિધ સામાજિક સંગઠનોના પ્રતિનિધિઓ, શિક્ષણવિદો, ડોકટરો અને મોટી સંખ્યામાં આદિવાસી સમુદાયના સભ્યો હાજર રહ્યા હતા. રાષ્ટ્ર નિર્માણમાં આદિવાસી સમુદાયોની ભૂમિકાને વધુ મજબૂત બનાવવાની પ્રતિજ્ઞા સાથે કાર્યક્રમનું સમાપન થયું.

ઉલ્લેખનીય છે કે, પૂર્વાંચલ કલ્યાણ આશ્રમની કોલકાતા અને હાવડા મેટ્રોપોલિટન શાખાઓ 1952 થી આદિવાસી સમુદાયોના ઉત્થાન માટે સતત કાર્ય કરી રહી છે. 73 વર્ષ (1952-2025) ની આ સતત યાત્રા દરમિયાન, સંસ્થાએ શિક્ષણ, દવા અને સામાજિક જાગૃતિના ક્ષેત્રોમાં અસંખ્ય પહેલ શરૂ કરી છે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / ઓમ પરાશર / સંતોષ મધુપ / અમરેશ દ્વિવેદી

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / માધવી વ્યાસ