ગીર સોમનાથ, 11 ઓગસ્ટ (હિ.સ.) : સમય ગણતરી વિષય પર શ્રાવણ વ્યાખ્યાન શ્રેણી ઇન્દિરા ગાંધી રાષ્ટ્રીય કલા કેન્દ્ર અને સોમનાથ સંસ્કૃત યુનિવર્સિટી, વેરાવળના સંયુક્ત ઉપક્રમે શરૂ થઈ. વ્યાખ્યાન શ્રેણીનું બીજું સત્ર આજે યોજાયું હતું. આ કાર્યક્રમમાં ઇન્દિરા ગાંધી રાષ્ટ્રીય કલા કેન્દ્ર, નવી દિલ્હીના પૃથ્વીરાજ શ્રીવાસ્તવ અને પ્રાદેશિક કેન્દ્ર, બરોડાના શિવાંગી હાજર રહ્યા હતા.

બરોડા સંસ્કૃત કોલેજના એસોસિયેટ પ્રોફેસર ડૉ. ચેતન પંડ્યા મુખ્ય વક્તા હતા. સમય પરના તેમના વ્યાખ્યાનમાં, તેમણે સમયની પ્રકૃતિ સમજાવી અને સમજાવ્યું કે સમય દરેક ક્રિયાનો મૂળભૂત આધાર છે. સમય ગણતરી વિના ક્રિયા અશક્ય છે. ડૉ. પંડ્યાએ સૃષ્ટિની શરૂઆતથી આજ સુધીના સમય ગણતરી મૂલ્યો પણ સમજાવ્યા. તેમણે વિષ્ણુ પુરાણ અને સૂર્ય સિદ્ધાંતના આધારે સમયની સૂક્ષ્મ સૂક્ષ્મતા પણ સમજાવી. આધુનિક સમયની પ્રકૃતિ પર પ્રકાશ પાડતી વખતે, તેમણે અક્ષાંશ અને રેખાંશના આધારે આધુનિક સમય નિર્ધારણની પ્રકૃતિ પણ સમજાવી.

બીજા વક્તા તરીકે, સોમનાથ સંસ્કૃત યુનિવર્સિટી સાથે સંકળાયેલ સંસ્કૃત કોલેજના પુરાણો વિભાગના એસોસિયેટ પ્રોફેસર ડૉ. પંકજ રાવલે પુરાણોમાં સમયના વિવિધ સ્વરૂપો સમજાવ્યા.

ડૉ. રાવલે જણાવ્યું હતું કે બાળક માતાના ગર્ભમાંથી બહાર નીકળતાની સાથે જ તેના વ્યવહારિક સમયનું માપન શરૂ થાય છે. શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતામાં ઉલ્લેખિત સમયની પ્રકૃતિ સમજાવતા, તેમણે કહ્યું કે ભગવાન પોતે સમય છે; દરેક ક્ષણ તેમની ઇચ્છા મુજબ પસાર થાય છે. આપણે વ્યવહારિક સમયની ગણતરી કરીએ કે ન કરીએ, ભગવાન દરેક સમયે સમયના સ્વરૂપમાં આપમેળે હાજર રહે છે. તેમણે વિદ્યાર્થીઓને ભગવદ્ ગીતા, અગ્નિ પુરાણ, ગરુડ પુરાણ, મત્સ્ય પુરાણ અને વિષ્ણુ પુરાણમાં વર્ણવેલ સમય માપનના ખ્યાલોનો પણ પરિચય કરાવ્યો.

જ્યોતિષ વિભાગના વડા અને વ્યાખ્યાન શ્રેણીના સંયોજક ડૉ. નિત્યાનંદ ઓઝાએ કાર્યક્રમનો પરિચય કરાવ્યો અને ઉપસ્થિત મહાનુભાવોનું સ્વાગત કર્યું. જ્યોતિષ વિભાગના સહાયક પ્રોફેસર ડૉ. રમેશચંદ્ર શુક્લાએ આભારવિધિ કરી અને જ્યોતિષના એમ.એ. વિદ્યાર્થી આસ્કા લાવડિયાએ કાર્યક્રમનું સંચાલન કર્યું. ઉત્સુક વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષકો હાજર રહ્યા હતા.

---------------

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / ભરતસિંહ જાદવ