નવી દિલ્હી, 13 નવેમ્બર. ભારતીય ટેલિકોમ નિયામક સત્તામંડળ (ટ્રાઈ) એ, જુલાઈ થી સપ્ટેમ્બર દરમિયાન વણજોઈતા વ્યાવસાયિક કોલ અને સંદેશાઓ (યુસીસી) વિરુદ્ધ કાર્યવાહી કરતા 1.24 લાખથી વધુ ટેલિકોમ સંસાધનો પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે અથવા તેમનું જોડાણ કાપી નાખ્યું છે. આ સમયગાળા દરમિયાન પ્રથમ વખત નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનારા 1,10,325 ટેલિકોમ સંસાધનોને 15 દિવસ માટે પ્રતિબંધિત કરવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે વારંવાર ઉલ્લંઘન કરનારા 13,777 સંસાધનોનું એક વર્ષ માટે જોડાણ કાપી નાખવામાં આવ્યું હતું. આ ઉપરાંત 374 મોકલનારાઓને એક વર્ષ માટે કાળી યાદીમાં મૂકવામાં આવ્યા હતા અને 3,725 એસએમએસ હેડર બ્લોક કરવામાં આવ્યા હતા.

ટ્રાઇના શુક્રવારે જાહેર કરાયેલા નાણાકીય વર્ષ 2026-27ના બીજા ત્રિમાસિક ગાળાના અહેવાલ મુજબ, આ સમયગાળામાં યુસીસીની 15.29 લાખ ફરિયાદો નોંધાઈ હતી, જેમાંથી 7.23 લાખ ફરિયાદો પર કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. આ ત્રિમાસિક ગાળામાં દેશના ટેલિકોમ નેટવર્ક પરથી 714.01 અબજ કોલ કરવામાં આવ્યા અને 702.28 અબજ એસએમએસ મોકલવામાં આવ્યા. કુલ કોલની સરખામણીમાં યુસીસી ફરિયાદોની સંખ્યા પ્રતિ દસ લાખ કોલ પર લગભગ 2.14 રહી. 30 સપ્ટેમ્બર 2026 સુધીમાં દેશમાં ટેલિકોમ ગ્રાહકોની કુલ સંખ્યા 134.9 કરોડ હતી.

ટ્રાઇની ડીએનડી એપ દ્વારા, જુલાઇથી સપ્ટેમ્બર દરમિયાન યુસીસીની કુલ 15.29 લાખ ફરિયાદોમાંથી 14.21 લાખ ફરિયાદો મળી હતી. આ કુલ ફરિયાદોના 92.9 ટકા છે. 30 સપ્ટેમ્બર સુધીમાં એપને 42.36 લાખ વખત ડાઉનલોડ કરવામાં આવી ચૂકી હતી. આ સમયગાળામાં ડીએનડી રજિસ્ટ્રીમાં 22.449 કરોડ ગ્રાહકોએ પોતાની પસંદગીઓ નોંધાવી હતી, જે કુલ ટેલિકોમ ગ્રાહકોના 16.64 ટકા છે. 112 કરોડથી વધુ ગ્રાહકોએ હજુ સુધી પોતાની પસંદગીઓ નોંધાવી નથી. ગ્રાહકો ડીએનડી એપ, ટેલિકોમ સેવા પ્રદાતાની વેબસાઇટ અથવા એપ અથવા 1909 પર કોલ કે એસએમએસ કરીને પોતાની પસંદગીઓ નોંધાવી શકે છે.

પ્રચાર સબંધી કોલ માટે 140, બેંકિંગ, નાણાકીય સેવાઓ, વીમા અને સરકારી નાગરિક સેવાઓ સાથે જોડાયેલા કોલ માટે 1600 તથા ઉપયોગિતા, લોજિસ્ટિક્સ અને ડિલિવરી સેવાઓ માટે 1601 નંબર શ્રેણી નિર્ધારિત કરવામાં આવી છે. આ ત્રિમાસિક ગાળામાં 140 શ્રેણીમાંથી 15.27 અબજ પ્રચાર કોલ કરવામાં આવ્યા, જેમાંથી 1.70 અબજ રોકી દેવામાં આવ્યા. નોંધાયેલા પ્રિષકો અને ટેલિમાર્કેટર્સે 660.71 અબજ વ્યાવસાયિક એસએમએસ મોકલ્યા, જેમાંથી 11.09 અબજ બ્લોક કરવામાં આવ્યા. 1600 શ્રેણીમાંથી 1.27 અબજ કોલ કરવામાં આવ્યા.

ટેલિકોમ સેવા પ્રદાતાઓની એઆઈ આધારિત પ્રણાલીઓએ આ દરમિયાન 18.28 અબજ કોલ અને 1.62 અબજ એસએમએસને શંકાસ્પદ સ્પેમ તરીકે ચિહ્નિત કર્યા. શંકાસ્પદ પ્રિષકોને 45.9 લાખ ચેતવણી સૂચનાઓ મોકલવામાં આવી. આ ઉપરાંત 34,025 પ્રિષકોનું ઈ-કેવાયસી કરવામાં આવ્યું અને ચકાસણીમાં નિષ્ફળ રહેવા પર 9,977 જોડાણો કાપી નાખવામાં આવ્યા.

ટ્રાઇએ ડીએનડી એપ પ્રત્યે જાગરૂકતા વધારવા માટે 132 એફએમ ચેનલો, આકાશવાણીની 15 એફએમ ચેનલો, 23 ખાનગી ટીવી ચેનલો, દૂરદર્શનની બે ચેનલો અને 97 વર્તમાનપત્રો દ્વારા અભિયાન ચલાવ્યા. માયગોવ પોર્ટલ પર ડીએનડી રીલ ચેલેન્જ આયોજિત કરવામાં આવી. દેશભરમાં 322 જાગરૂકતા કાર્યક્રમોમાં આશરે 31 હજાર લોકોએ ભાગ લીધો. આ ઉપરાંત ગ્રાહકોને જાગરૂક કરવા માટે ત્રણ અબજથી વધુ એસએમએસ મોકલવામાં આવ્યા.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / પ્રશાંત શેખર / પવન કુમાર

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / માધવી વ્યાસ