
ટોંક (રાજસ્થાન), નવી દિલ્હી, 21 નવેમ્બર (હિ.સ.) લોકસભા અધ્યક્ષ ઓમ બિરલાએ શનિવારે જણાવ્યું કે, બ્રિક્સ કોઈપણ દેશ માટે પડકાર નથી, ભારતના 'વસુધૈવ કુટુંબકમ'ની ભાવના અનુસાર આ તમામ રાષ્ટ્રોની સહિયારી સમૃદ્ધિ અને કલ્યાણનું મંચ છે.
લોકસભા અધ્યક્ષ ઓમ બિરલાએ આ વાત આજે રાજસ્થાનના ટોંક સ્થિત વનસ્થલી વિદ્યાપીઠમાં યોજાયેલ 'બ્રિક્સ મહિલા નેતૃત્વ શિખર સંમેલન'ના ઉદ્ઘાટન અવસરે કહી. ભારતના ‘વસુધૈવ કુટુંબકમ’ અર્થાત્ સમગ્ર વિશ્વ એક પરિવાર છે- ની ધારણાનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે જણાવ્યું બ્રિક્સ કોઈપણ દેશ માટે પડકાર નથી અને ન તો તેનો ઉદ્દેશ્ય કોઈને પડકારવાનો છે. તેના વિપરીત, તેનું માર્ગદર્શક દર્શન તમામ રાષ્ટ્રોની સહિયારી સમૃદ્ધિ અને કલ્યાણમાં નિહિત છે. ભારતનો દ્રષ્ટિકોણ બ્રિક્સ કરતા પણ વ્યાપક છે તથા વૈશ્વિક કલ્યાણ અને સહયોગના પ્રયાસોમાં દરેક દેશનું પોતાનું વિશિષ્ટ મહત્ત્વ છે.
તેમણે જણાવ્યું કે, ભૌગોલિક, આર્થિક અને રાજકીય પરિસ્થિતિઓમાં ભિન્નતા છતાં તમામ દેશો અનેક એવી સહિયારી પડકારોનો સામનો કરી રહ્યા છે જેના માટે સામૂહિક પ્રયાસો આવશ્યક છે. બ્રિક્સ સંવાદ, સહયોગ તથા વિચારો અને સર્વોત્તમ પ્રથાઓને સહિયારી કરવા માટે મહત્ત્વપૂર્ણ મંચ પ્રદાન કરે છે, જેનાથી દેશોને સહિયારી હિતો અને સર્વસಮ್ಮત ઉકેલોની દિશામાં કાર્ય કરવામાં સહાયતા મળે છે.
બિરલાએ બ્રિક્સ દેશોના મહિલા પ્રતિનિધિઓને સૂચવ્યું કે, તેઓ વૈશ્વિક પડકારોનો સામનો કરવા તથા એક વધુ શાંતિપૂર્ણ, સ્થિર અને સમૃદ્ધ વિશ્વના નિર્માણ માટે પોતાના સામૂહિક નેતૃત્વ, અનુભવ અને નવીનતા ક્ષમતાઓનો ઉપયોગ કરે. મહિલાઓનો આત્મવિશ્વાસ, સકારાત્મક દ્રષ્ટિકોણ અને નવીનતાની ક્ષમતા રાષ્ટ્રો તથા માનવતા સમક્ષ ઉપસ્થિત જટિલ સમસ્યાઓના ઉકેલના નવા માર્ગ મોકળા કરી શકે છે. તેમણે સ્વાસ્થ્ય સેવા, શિક્ષણ, કૃષિ, રક્ષા, સાયબર સુરક્ષા અને મહિલા ઉદ્યોગસાહસિકતા જેવા ક્ષેત્રોમાં તેના ઉત્તરદાયી પ્રયોગનું આહ્વાહન કર્યું.
લોકસભા અધ્યક્ષે સ્વયં સહાય જૂથો 'લખપતિ દીદી' અને 'ડ્રોન દીદી' જેવી પહેલોનો ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે પંચાયતોથી લઈને સંસદ સુધી મહિલાઓની ભાગીદારી વધારનાર 'નારી શક્તિ વંદન અધિનિયમ'ને ઐતિહાસિક પગલું ગણાવ્યું. હવે 'મહિલા સશક્તિકરણ'થી આગળ વધીને 'મહિલા-નેતૃત્વવાળા વિકાસ'ને સાકાર કરવાનો સમય છે, જેથી મહિલાઓ વિકાસની માત્ર સહભાગી ન રહે પરંતુ તેની દિશા નક્કી કરવામાં પણ નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવે.
બિરલાએ જણાવ્યું કે, તકનીકી પ્રગતિ માનવ-કેન્દ્રિત દ્રષ્ટિકોણ, નૈતિક મૂલ્યો, કરુણા અને જવાબદારીથી નિર્દેશિત હોવી જોઈએ. તેમણે જણાવ્યું કે, આ સુનિશ્ચિત કરવું આપણા સૌની સહિયારી જવાબદારી છે કે, એઆઈ માનવતાની સેવા કરે અને સામાન્ય નાગરિકોના જીવનને વધુ સુરક્ષિત અને બેહતર બનાવે. આબોહવા પરિવર્તન, આતંકવાદ, સાયબર અપરાધ અને માદક પદાર્થોની તસ્કરી જેવા ખતરાઓથી નિપટવા માટે આપસી સહયોગને વધુ મજબૂત કરવાની આવશ્યકતા પર પણ ભાર મૂક્યો.
લોકસભા અધ્યક્ષે જણાવ્યું કે, વિવિધ દેશો વચ્ચે નવીનતાઓ, અનુભવો અને સફળ પ્રથાઓને સહિયારી કરવાથી નવા દ્રષ્ટિકોણ વિકસિત થઈ શકે છે અને બ્રિક્સ દેશો ઉભરતી વૈશ્વિક ચિંતાઓનું વધુ પ્રભાવી રીતે સમાધાન કરી શકશે.
લોકસભા અધ્યક્ષે વનસ્થલી વિદ્યાપીઠના સંસ્થાપકો પંડિત હીરાલાલ શાસ્ત્રી અને રતન શાસ્ત્રીને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરી. તેમણે જણાવ્યું કે, માત્ર પાંચ છાત્રાઓથી શરૂ થયેલ આ સંસ્થાન આજે લગભગ 18 હજાર છાત્રાઓ સાથે મહિલા શિક્ષણનું પ્રતિષ્ઠિત કેન્દ્ર બની ચૂક્યું છે, જેની છાત્રાઓ તકનીકી, વિમાનન, ઘોડેસવારી, વિજ્ઞાન અને સશસ્ત્ર બળોમાં નેતૃત્વકારી ભૂમિકા ભજવી રહી છે.
21-23 નવેમ્બર સુધી યોજાયેલ આ આંતરરાષ્ટ્રીય શિખર સંમેલનમાં બ્રિક્સ અને સહભાગી દેશોમાંથી આવેલી મહિલા સાંસદો, નીતિ-નિર્માતાઓ, શિક્ષાપાત્રો અને ઉદ્યોગસાહસિકો ભાગ લઈ રહી છે. સંમેલન દરમિયાન મહિલા નેતૃત્વ, રાજકીય સહભાગિતા, ક્ષમતા નિર્માણ, ડિજિટલ સુરક્ષા અને સાયબર સુરક્ષા જેવા પ્રમુખ વિષયો પર અનુભવ અને સર્વોત્તમ પ્રથાઓને સહિયારી કરવામાં આવી રહી છે.
હિન્દુસ્થાન સમાચાર / શ્રદ્ધા દ્વિવેદી / સંજીવ પાશ
હિન્દુસ્થાન સમાચાર / ડો.હિતેશ એન.વ્યાસ