નવી દિલ્હી, 24 માર્ચ (હિ.સ.). વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ મંગળવારે રાજ્યસભામાં જણાવ્યું હતું કે, પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા લશ્કરી સંઘર્ષ વચ્ચે વર્તમાન વૈશ્વિક ઉર્જા સંકટને સંબોધવા માટે ભારત દરેક શક્ય સ્ત્રોતમાંથી ક્રૂડ તેલ અને ગેસ મેળવી રહ્યું છે. તેમણે સ્પષ્ટતા કરી કે, સરકારનું પ્રાથમિક ધ્યાન દેશમાં ઉર્જા પુરવઠો જાળવવાનું છે, સાથે સાથે રાજદ્વારી દ્વારા પ્રદેશમાં શાંતિ પુનઃસ્થાપિત કરવાનું છે, કારણ કે લાંબા સમય સુધી કટોકટીના ગંભીર વૈશ્વિક અને આર્થિક પરિણામો આવી શકે છે.

વડા પ્રધાને કહ્યું કે, પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલ સંઘર્ષ ત્રણ અઠવાડિયાથી વધુ સમયથી ચાલી રહ્યો છે અને તેની અસર સમગ્ર વિશ્વ પર પડી છે. આ પરિસ્થિતિ ભારત માટે પણ ચિંતાજનક છે, કારણ કે તે પેટ્રોલ, ડીઝલ, ગેસ અને ખાતર જેવી આવશ્યક ચીજવસ્તુઓના પુરવઠાને અસર કરી રહી છે. વધુમાં, વૈશ્વિક વેપાર માર્ગો પર દબાણ વધ્યું છે, ખાસ કરીને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં જહાજોના અવરોધને કારણે પરિસ્થિતિ જટિલ બની છે.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે, આશરે એક કરોડ ભારતીયો ગલ્ફ દેશોમાં રહે છે, જેમની સલામતી અને આજીવિકા સરકારની ટોચની પ્રાથમિકતા છે. યુદ્ધ શરૂ થયું ત્યારથી, 375,000 થી વધુ ભારતીયોને સુરક્ષિત રીતે સ્વદેશ પરત મોકલવામાં આવ્યા છે. 1,000 થી વધુ ભારતીયો, જેમાં મોટી સંખ્યામાં વિદ્યાર્થીઓ પણ છે, ઈરાનથી પાછા ફર્યા છે. જોકે, કેટલાક ભારતીયોના મૃત્યુ અને ઘાયલ થયાના અહેવાલો આવ્યા છે, જેમના પરિવારોને શક્ય તમામ સહાય પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે.

પ્રધાનમંત્રીએ ભારતના સ્પષ્ટ વલણ પર ભાર મૂક્યો કે, આ કટોકટીનો ઉકેલ ફક્ત વાતચીત અને રાજદ્વારી દ્વારા જ શક્ય છે. પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, તેમણે ઘણા પશ્ચિમ એશિયાઈ દેશોના રાષ્ટ્રપ્રમુખો સાથે બે રાઉન્ડની વાતચીત કરી છે. વધુમાં, ભારત ઈરાન, ઇઝરાયલ, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને અન્ય ખાડી દેશો સાથે સતત સંપર્કમાં રહે છે. ભારતે વાણિજ્યિક જહાજો પર હુમલાઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ માર્ગોમાં વિક્ષેપને અસ્વીકાર્ય ગણાવીને નિંદા કરી છે.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે, સરકાર તેલ, ગેસ અને ખાતરો વહન કરતા જહાજો સુરક્ષિત રીતે ભારતમાં પહોંચે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ પ્રયાસો કરી રહી છે. તાજેતરના દિવસોમાં, ઘણા દેશોમાંથી ક્રૂડ ઓઇલ અને એલપીજી વહન કરતા જહાજો ભારતમાં આવ્યા છે, અને આ પ્રયાસ ચાલુ રહેશે.

ઊર્જા સુરક્ષા અંગે પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે, ભારતે છેલ્લા દાયકામાં આ દિશામાં નોંધપાત્ર પગલાં લીધા છે. પહેલાં ભારત 27 દેશોમાંથી ઊર્જા આયાત કરતું હતું, પરંતુ હવે આ સંખ્યા વધીને 41 થઈ ગઈ છે. વધુમાં, 5.3 મિલિયન મેટ્રિક ટનથી વધુના વ્યૂહાત્મક પેટ્રોલિયમ ભંડાર વિકસાવવામાં આવ્યા છે, અને તેને વધુ વિસ્તૃત કરવા માટે કામ ચાલી રહ્યું છે. તેમણે ખાતરી આપી કે દેશમાં પૂરતા પ્રમાણમાં ક્રૂડ ઓઇલ ભંડાર અને મજબૂત પુરવઠા વ્યવસ્થા છે.

મોદીએ કહ્યું કે, સરકાર ઇંધણના કોઈપણ એક સ્ત્રોત પર નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે કામ કરી રહી છે. એલપીજી ની સાથે પાઇપ્ડ નેચરલ ગેસ (પીએનજી) ને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે, અને સ્થાનિક ઉત્પાદન વધારવા પર પણ ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.

આત્મનિર્ભરતા પર ભાર મૂકતા પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે, ભારતે દરેક ક્ષેત્રમાં વિદેશી નિર્ભરતા ઘટાડવી જોઈએ. હાલમાં, દેશના 90 ટકાથી વધુ વેપાર વિદેશી જહાજો પર આધાર રાખે છે, જે કટોકટીના સમયે જોખમો વધારે છે. આને ધ્યાનમાં રાખીને, સરકારે 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' પહેલ હેઠળ સ્વદેશી જહાજ નિર્માણ અભિયાન શરૂ કર્યું છે, જેનો ખર્ચ આશરે ₹70,000 કરોડ છે.

પ્રધાનમંત્રીએ માહિતી આપી કે, સરકારે કટોકટીની અસરને સંબોધવા માટે એક આંતર-મંત્રી જૂથની રચના કરી છે, જે આયાત-નિકાસ, પુરવઠા શૃંખલા અને ફુગાવા જેવા મુદ્દાઓ પર દેખરેખ રાખે છે. પેટ્રોલ, ડીઝલ, ગેસ, ખાતરો અને અન્ય આવશ્યક ક્ષેત્રોમાં ઝડપી નિર્ણયો લેવા માટે સાત નવા 'સશક્ત જૂથો' ની રચના પણ કરવામાં આવી છે.

કૃષિ ક્ષેત્રનો ઉલ્લેખ કરતા મોદીએ કહ્યું કે, આગામી વાવણીની મોસમ માટે ખાતરોની પૂરતી ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવામાં આવી રહી છે. તેમણે ખેડૂતોને ખાતરી આપી કે, સરકાર દરેક પરિસ્થિતિમાં તેમની સાથે ઉભી છે અને કોઈપણ કટોકટી તેમના પર બોજ પડવા દેશે નહીં.

પ્રધાનમંત્રીએ રાજ્યોને સહયોગ માટે પણ અપીલ કરી. તેમણે કહ્યું કે, કટોકટીના સમયમાં ગરીબો, મજૂરો અને સ્થળાંતરિત કામદારો સૌથી વધુ પ્રભાવિત થાય છે અને તેથી, તેમના હિતોનું રક્ષણ કરવું જરૂરી છે. તેમણે રાજ્યોને કાળાબજાર અને સંગ્રહખોરીને કડક રીતે રોકવાનો નિર્દેશ આપ્યો.

પોતાના સંબોધનના સમાપન કરતાં પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું કે, આ કટોકટી લાંબી ચાલી શકે છે અને તેની પ્રતિકૂળ અસરો પણ લાંબા સમય સુધી ટકી શકે છે. જોકે, તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે મજબૂત આર્થિક પાયો, કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો વચ્ચે સંકલન અને સમયસર કાર્યવાહી સાથે, ભારત આ પડકારનો સફળતાપૂર્વક સામનો કરશે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / સુશીલ કુમાર / પવન કુમાર

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / ડો.હિતેશ એન.વ્યાસ