



કુબોઝૌ અથવા મૂન જેલીફિશ સામાન્ય જેલીફિશ પ્રજાતિની છે
શરીરમા 95 % પાણી હોય છે તે કાચ કે પ્લાસ્ટિકની થેલી જેવી પારદર્શક દેખાય છેજેલીફિશને મગજ, હૃદય, હાડકાં કે શ્વસનતંત્ર ફેફસાં કે ઝાલર હોતા નથી
ભરૂચ 15 નવેમ્બર (હિ.સ.) : ભરૂચ જિલ્લાના કાવી કંબોઈના દરિયાકિનારે માછીમારોને જોવા મળેલી દુર્લભ પારદર્શક જેલીફિશ છે.આ જેલીફિશની શારીરિક રચના અને વિશેષતાઓ પારદર્શક શરીર હોય છે. જેલીફિશના શરીરમાં લગભગ 95 % જેટલું પાણી હોય છે, જેના કારણે તે કાચ કે પ્લાસ્ટિકની થેલી જેવી પારદર્શક દેખાય છે.જેલીફિશમાં અમુક અંગોનો અભાવ હોય છે. જેલીફિશ પાસે મગજ, હૃદય, હાડકાં કે શ્વસનતંત્ર ફેફસાં કે ઝાલર હોતા નથી. તે પોતાની પાતળી ત્વચા દ્વારા પાણીમાંથી સીધો ઓક્સિજન મેળવે છે. તેનો ઘંટડી કે ચોરસ બોક્સ જેવો આકાર અને નીચેના ભાગે ઝીણા સ્પર્શકો હોય છે, જે બોક્સ જેલીફિશ કુબોઝૌની ખાસિયત છે.
આ જેલીફિશનો ખોરાક અને જીવનશૈલી ખોરાક તે મુખ્યત્વે દરિયામાં રહેતા સૂક્ષ્મ જીવો, નાની માછલીઓ, ઝીંગા અને માછલીના ઈંડાનો શિકાર કરે છે.હલનચલન તે પોતાના છત્રી જેવા શરીરને સંકોચીને અને ફેલાવીને પાણીમાં ધીમે-ધીમે તરે છે, જોકે મોટાભાગે તે દરિયાના પ્રવાહ સાથે વહેતી રહે છે.આ જેલીફિશની ઝેરી અસર અને સાવચેતી રાખવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.ડંખ મારવાની ક્ષમતા જેલીફિશના સ્પર્શકો પર નેમાટોસિસ્ટ્સ નામના સૂક્ષ્મ ઝેરી કોષો આવેલા હોય છે. શિકાર કરવા કે સ્વબચાવ માટે તે આ કોષોમાંથી ઝેર છોડે છે.તેનાથી ખતરો સામાન્ય જેલીફિશનો ડંખ મનુષ્ય માટે હળવી બળતરા, ખંજવાળ કે લાલ ચકામા કરે છે. પરંતુ જો તે બોક્સ જેલીફિશ હોય, તો તેનું ઝેર અત્યંત ઘાતક હોઈ શકે છે, જેનાથી અસહ્ય દુખાવો, લકવો કે હૃદય બંધ પડી જવા જેવી ગંભીર અસરો થઈ શકે છે.
આ જેલીફિશની સાવચેતીના પગલામાં દરિયાકિનારે કે પાણીમાં આવી પારદર્શક જેલીફિશ જોવા મળે તો તેને ક્યારેય ખુલ્લા હાથે સ્પર્શ કરવો જોઈએ નહીં. મૃત જેલીફિશના સ્પર્શકો પણ કલાકો સુધી ઝેરી ડંખ મારી શકે છે.
જેલીફિશનો ડંખ લાગે તો પ્રાથમિક સારવાર શું કરવી જોઈએ જેમાં મુખ્યત્વે જો ભૂલથી જેલીફિશનો સ્પર્શ થઈ જાય અને બળતરા થાય, તો તેના પર ક્યારેય મીઠું પાણી સાદું પાણી રેડવું નહીં કે ઘસવું નહીં, કારણ કે તેનાથી ઝેર વધુ ફેલાય છે.ડંખ વાગેલા ભાગને દરિયાના ખારા પાણીથી ધોવો અથવા તેના પર વિનેગર લગાવવો જોઈએ, જે ઝેરી કોષોને નિષ્ક્રિય કરવામાં મદદ કરે છે.
---------------
હિન્દુસ્થાન સમાચાર / અતુલકુમાર પટેલ