નવી દિલ્હી, 13 એપ્રિલ (હિ.સ.) પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ સોમવારે કહ્યું કે, 'નારી શક્તિ વંદન અધિનિયમ' નો અમલ 21મી સદીના સૌથી મહત્વપૂર્ણ પગલાઓમાંથી એક છે. આ કાયદો માત્ર મહિલા સશક્તિકરણની દિશામાં એક ઐતિહાસિક પહેલ જ નથી પરંતુ દેશના લોકશાહી માળખાને પણ નવી તાકાત આપશે.

વિજ્ઞાન ભવન ખાતે 'નારી શક્તિ વંદના સંમેલન' ને સંબોધતા પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, ભારતની સંસદ એક નવો ઇતિહાસ રચવાની નજીક છે, જે ભૂતકાળના સપનાને સાકાર કરશે અને ભવિષ્યના સંકલ્પોને પૂર્ણ કરશે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, આ નિર્ણય નારી શક્તિને સમર્પિત છે અને દેશની વિકાસ યાત્રામાં મહિલાઓની ભૂમિકા હવે પહેલા કરતાં વધુ મહત્વપૂર્ણ બની ગઈ છે.

પ્રધાનમંત્રીએ માહિતી આપી હતી કે, સંસદના આગામી સત્રમાં અસરકારક અમલીકરણ માટે આ કાયદાને આગળ વધારવામાં આવશે. તેમણે કહ્યું કે, પંચાયત સ્તરથી લઈને સંસદ સુધી મહિલાઓની ભાગીદારીને વધુ સરળ બનાવવા માટે 16મી એપ્રિલથી શરૂ થનારા વિશેષ સત્ર દ્વારા આ દિશામાં નક્કર પગલાં લેવામાં આવશે.

પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, લોકશાહી વ્યવસ્થામાં મહિલાઓ માટે અનામતની જરૂરિયાત દાયકાઓથી અનુભવાતી હતી. આ વિષય પર ચર્ચાઓ લગભગ ચાર દાયકાથી ચાલી રહી છે. આ વિવિધ રાજકીય પક્ષો અને પેઢીઓના પ્રયાસોથી શક્ય બન્યું છે. જ્યારે 2023માં સંસદમાં આ કાયદો પસાર કરવામાં આવ્યો ત્યારે તેને તમામ પક્ષો દ્વારા સર્વસંમતિથી સમર્થન આપવામાં આવ્યું હતું.

તેમણે આશા વ્યક્ત કરી હતી કે, આ વખતે પણ તેનો સંવાદ, સહયોગ અને ભાગીદારી દ્વારા અસરકારક રીતે અમલ કરવામાં આવશે. તેમણે કહ્યું કે આ સામૂહિક પ્રયાસ સંસદની ગરિમા અને લોકશાહીની તાકાત માટે જરૂરી છે.

પ્રધાનમંત્રીએ તેમના સંબોધનમાં મહિલાઓની વધતી ભાગીદારીના ઉદાહરણો પણ આપ્યા હતા. તેમણે કહ્યું કે, આજે મહિલાઓ રાષ્ટ્રપતિથી માંડીને નાણાં મંત્રી સુધી દેશમાં મહત્વપૂર્ણ હોદ્દાઓ પર છે અને તેમણે દેશનું ગૌરવ વધાર્યું છે. તે જ સમયે, તેમણે પંચાયતી રાજ સંસ્થાઓને મહિલા નેતૃત્વનું ઉત્તમ ઉદાહરણ ગણાવ્યું હતું.

તેમણે કહ્યું કે, દેશમાં 14 લાખથી વધુ મહિલાઓ સ્થાનિક સંસ્થાઓમાં સક્રિય રીતે કામ કરી રહી છે અને લગભગ 21 રાજ્યોમાં પંચાયતોમાં તેમની ભાગીદારી 50 ટકા સુધી પહોંચી ગઈ છે. તેમણે તેને ભારતની લોકશાહીની મોટી સિદ્ધિ ગણાવી હતી.

પોતાના અનુભવો શેર કરતાં મોદીએ કહ્યું કે, જ્યારે તેઓ ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી બન્યા ત્યારે તેમને એક ગ્રામ પંચાયતની મહિલાઓને મળવાની તક મળી હતી, જ્યાં તમામ સભ્યો મહિલાઓ હતી. ગામમાં કોઈ ગરીબ ન હોય તેવું એક સાધારણ શિક્ષિત મહિલા વડાનું લક્ષ્ય તેમને આજે પણ પ્રેરણા આપે છે.

પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, મહિલાઓની વધતી ભાગીદારીએ નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયામાં સંવેદનશીલતા લાવી છે અને વહીવટી વ્યવસ્થાઓને વધુ અસરકારક બનાવી છે. એટલા માટે સરકારે મહિલાઓના આર્થિક અને સામાજિક સશક્તિકરણ માટે ઘણી યોજનાઓ શરૂ કરી છે.

તેમણે માહિતી આપી હતી કે, જન ધન યોજના હેઠળ 32 કરોડથી વધુ મહિલાઓના બેંક ખાતા ખોલવામાં આવ્યા હતા, જેનાથી તેમને નાણાકીય વ્યવસ્થા સાથે જોડવામાં આવ્યા હતા. આ ઉપરાંત, મુદ્રા યોજના હેઠળ 60 ટકાથી વધુ લોન મહિલાઓને આપવામાં આવી છે, જેનાથી તેઓ ઉદ્યોગસાહસિકતા તરફ આગળ વધી રહી છે.

પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે, આજે દેશની સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમમાં મહિલાઓની પણ મજબૂત ભાગીદારી છે અને 42 ટકાથી વધુ સ્ટાર્ટઅપ્સમાં ઓછામાં ઓછી એક મહિલા ડિરેક્ટર છે. તેમણે તેને મહિલા સંચાલિત વિકાસ ની દિશામાં એક મોટી સફળતા ગણાવી હતી

તેમણે પ્રસૂતિ રજા 26 અઠવાડિયા સુધી વધારવા, સ્કિલ ઇન્ડિયા મિશન, ડ્રોન દીદી પહેલ અને 'વોકલ ફોર લોકલ' અભિયાનમાં મહિલાઓની ભૂમિકાનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. આ પહેલોએ મહિલાઓ પ્રત્યેની પરંપરાગત માનસિકતામાં પરિવર્તન લાવવામાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું છે.

પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, સરકારે મહિલાઓના જીવન ચક્રના દરેક તબક્કાને ધ્યાનમાં રાખીને યોજનાઓ બનાવી છે. 'બેટી બચાવો, બેટી પઢાવો', 'પ્રધાનમંત્રી માતૃ વંદના યોજના', 'સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના' અને 'મિશન ઇન્દ્રધનુષ' જેવી યોજનાઓનો ઉદ્દેશ મહિલાઓ અને છોકરીઓનો સર્વાંગી વિકાસ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.

તેમણે કહ્યું કે, સ્વતંત્રતા સંગ્રામથી લઈને બંધારણના નિર્માણ સુધી ભારતની નારી શક્તિનું યોગદાન અજોડ રહ્યું છે અને આ શક્તિને વધુ તકો આપવાનો આ સમય છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે, સપ્ટેમ્બર 2023માં સંસદે 'નારી શક્તિ વંદન કાયદો' પસાર કર્યો હતો, જે સંસદ અને વિધાનસભાઓમાં મહિલાઓ માટે એક તૃતીયાંશ બેઠકો અનામત રાખવાની જોગવાઈ કરે છે. હવે તેના અસરકારક અમલીકરણ તરફ પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે.આ કાર્યક્રમમાં શિક્ષણ, વિજ્ઞાન, રમતગમત, ઉદ્યોગસાહસિકતા, મીડિયા અને સામાજિક કાર્ય જેવા વિવિધ ક્ષેત્રોની અગ્રણી મહિલાઓએ હાજરી આપી હતી. નવા યુગના આગમન પર તમામ મહિલાઓને અભિનંદન આપતા પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે દેશ તેમના સપનાને સાકાર કરવા માટે શક્ય તમામ પ્રયાસો કરી રહ્યો છે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર /સુશીલ કુમાર/પવન કુમાર

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / ડો.હિતેશ એન.વ્યાસ