મહેસાણા, 19 સપ્ટેમ્બર (હિ.સ.) : ગાય કે ભેંસના વાછરડાના જન્મ બાદ શરૂઆતના દિવસોમાં તેની યોગ્ય સંભાળ રાખવી જરૂરી છે. નવજાત વાછરડાની રોગપ્રતિકારક શક્તિ ઓછી હોવાથી ચેપ અને બીમારીનું જોખમ રહે છે. પશુપાલકોએ જન્મ બાદ સ્વચ્છતા, પોષણ અને રહેઠાણની બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઈએ.

જન્મ બાદ સૌપ્રથમ વાછરડાના નાક અને મોંમાં રહેલું પ્રવાહી સાફ કરી શ્વાસ લેવામાં તકલીફ ન પડે તે જોવું જોઈએ. સ્વચ્છ કપડાથી શરીર લૂછીને તેને સારી રીતે સુકવવું જરૂરી છે. નાળમાં ચેપ ન લાગે તે માટે પશુચિકિત્સકની સલાહ મુજબ તેની સફાઈ અને સંભાળ રાખવી જોઈએ.

નવજાત વાછરડાને જન્મ બાદ શક્ય તેટલી વહેલી તકે પ્રથમ દૂધ એટલે કે કોલોસ્ટ્રમ આપવું મહત્વનું છે. તેમાં રહેલા રોગપ્રતિકારક તત્વો વાછરડાને શરૂઆતના દિવસોમાં ચેપ સામે રક્ષણ આપવામાં મદદ કરે છે. કોલોસ્ટ્રમનું પ્રમાણ અને સમય પશુચિકિત્સકની સલાહ મુજબ નક્કી કરવો જોઈએ.

વાછરડાનું રહેઠાણ સ્વચ્છ અને સૂકું રાખવું જોઈએ. ભીનું પાથરણું, ગોબર અને પેશાબ લાંબા સમય સુધી ન રહે તેનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. દૂધ આપતી વખતે સ્વચ્છ વાસણનો ઉપયોગ કરવો અને દૂધ આપવાનો સમય નિયમિત રાખવો જોઈએ.

વાછરડાને ઝાડા, દૂધ ન પીવું, વધુ સુસ્તી કે ઊભા રહેવામાં તકલીફ જેવા લક્ષણો જણાય તો તાત્કાલિક પશુચિકિત્સકનો સંપર્ક કરવો જોઈએ. રસીકરણ અને કૃમિનાશક દવા પણ નિષ્ણાતની સલાહ મુજબ સમયસર કરાવવી જરૂરી છે.

---------------

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / RINKU AMITKUMAR THAKOR