કચ્છ, 17 એપ્રિલ (હિ.સ.) કચ્છના સફેદ રણની આસપાસ આવેલા મુંદરાના કિનારે ગ્રીન એનર્જી ક્ષેત્રે એક ઐતિહાસિક સિદ્ધિ નોંધાઈ છે. Adani Wind દ્વારા સ્થાપિત 5 મેગાવોટ ક્ષમતા ધરાવતું વિશાળ વિન્ડ ટર્બાઇન હવે કાર્યરત બન્યું છે, જે માત્ર ટેકનોલોજીની સિદ્ધિ નથી પરંતુ ભારતના ‘આત્મનિર્ભર’ અભિયાનને નવી ઊંચાઈએ લઈ જતું પ્રતીક બની રહ્યું છે.

આ ટર્બાઇન તેના ભવ્ય કદ અને અદભૂત ક્ષમતાને કારણે દેશના પવન ઊર્જા ક્ષેત્રમાં ક્રાંતિકારી ફેરફાર લાવનાર માનવામાં આવે છે. કચ્છના Mundra વિસ્તારમાં ઉભું થયેલું આ ટર્બાઇન માત્ર એક પ્રોજેક્ટ નહીં પરંતુ ભારતની ઉર્જા સ્વતંત્રતા તરફનું મજબૂત પગલું છે.

ટર્બાઇનની રચનામાં આધુનિક ટેકનોલોજીનો સમન્વય કરવામાં આવ્યો છે. તેનો રોટર ડાયામીટર આશરે 185 મીટર છે, જે તેને ભારતના સૌથી મોટા ટર્બાઇનમાં સ્થાન અપાવે છે. તેની દરેક પાંખ (બ્લેડ) લગભગ 91.2 મીટર લાંબી છે, જે પવનના ઓછા વેગમાં પણ મહત્તમ ઊર્જા ઉત્પન્ન કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. આ ખાસિયત તેને વધુ કાર્યક્ષમ અને ભવિષ્યમુખી બનાવે છે.

માત્ર એક જ ટર્બાઇન હજારો ઘરોને વીજળી પૂરી પાડી શકે તેવી ક્ષમતા ધરાવે છે, જે દેશની વધતી જતી વીજ જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવામાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે. ઊર્જા ક્ષેત્રના નિષ્ણાતો આ પ્રોજેક્ટને ‘ગેમ ચેન્જર’ તરીકે જોઈ રહ્યા છે.

વિશ્વ સ્તરે પણ ભારત પવન ઊર્જા ક્ષેત્રમાં ઝડપી આગળ વધી રહ્યું છે. BloombergNEFના અહેવાલ મુજબ, પવન ઊર્જાના સ્થાપન મામલે ભારત હવે China પછી વિશ્વનું બીજું સૌથી મોટું બજાર બની ગયું છે, જ્યારે United States અને Germanyને પાછળ છોડી દીધા છે. આ સિદ્ધિ ભારતની ઊર્જા ક્ષેત્રે વધતી શક્તિને દર્શાવે છે.

ઉદ્યોગક્ષેત્રમાં પણ નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ જોવા મળી રહી છે. દેશની વિન્ડ મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષમતા 12 GW થી વધીને 20 GW સુધી પહોંચી છે. સાથે જ, ભારત હવે યુરોપ સહિતના આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં અદ્યતન ટેકનોલોજી ધરાવતા બ્લેડ્સની નિકાસ પણ કરી રહ્યું છે.

અદાણી વિન્ડનું લક્ષ્ય આગામી સમયમાં પોતાની ઉત્પાદન ક્ષમતા 2.25 GW થી વધારીને 10 GW સુધી પહોંચાડવાનું છે. આ પગલું ભારતને વૈશ્વિક ઊર્જા નકશામાં વધુ મજબૂત બનાવશે.

“જમીન ઓછી અને ઊર્જાની માંગ વધારે” – આ પડકારનો સશક્ત જવાબ આ હાઈ-કેપેસિટી ટર્બાઇન દ્વારા આપવામાં આવ્યો છે. 1,100 GW ઊર્જા ક્ષમતાની દિશામાં આગળ વધતું ભારત હવે પવન ઊર્જાના જોરે વિશ્વનું ‘એનર્જી કેપિટલ’ બનવા તરફ દ્રઢ પગલાં ભરી રહ્યું છે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / Rohit R. Padhiyar