ટોરોન્ટો (કેનેડા), નવી દિલ્હી, 31 ઓગસ્ટ (હિ.સ.). રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (આરએસએસ)ના સરસંઘચાલક ડો. મોહન ભાગવતે કહ્યું કે, ભારતની મૂળ સંસ્કૃતિ દુનિયાને મદદ કરવામાં અને તેની એકતામાં સમાયેલી છે. ભારતીય પરંપરાએ હંમેશા વિવિધતાને એકતાના સ્વાભાવિક સ્વરૂપ તરીકે જોઈ છે. તેમણે આ ઉદ્ગારો અહીં આયોજિત હિન્દુ વિશ્વ બંધુ-દોસ્તીમાં દુનિયાને અપનાવો કાર્યક્રમમાં વ્યક્ત કર્યા. 'કેનેડિયન હિન્દુઝ ફોર આઉટરીચ, રિલેશન્સ એન્ડ ડાયલોગ'ના આ કાર્યક્રમની શરૂઆત સાંસ્કૃતિક પ્રસ્તુતિ સાથે થઈ.

તેમણે પોતાના સંબોધનમાં પરોપકારની ભારતીય પરંપરા પર કહ્યું, જ્યારે પણ દુનિયામાં ક્યાંયથી પણ ભારત પાસેથી મદદ માંગવામાં આવી છે, તેણે ક્યારેય ના પાડી નથી. એટલું જ નહીં, ભારતે માંગ્યા વગર પણ મદદનો હાથ લંબાવ્યો છે. આ જ આપણી પરંપરા છે. આ જ ભારતનો ડીએનએ છે. એટલા માટે તમે આ કહેવત સાંભળી હશે - 'જો હિન્દુ જાગે છે, તો દુનિયા જાગે છે.' તેમણે પોતાના વિચારોથી એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે કેવી રીતે ભારતનો આધ્યાત્મિક વારસો માનવતા અને પ્રકૃતિ વચ્ચે એકતાને પ્રોત્સાહન આપે છે.

ડો. ભાગવતે કહ્યું, તેઓ સજીવ અને નિર્જીવ બંનેને પોતાના માને છે. તેમને વિવિધતામાં એકતા જોવાનું શીખવવામાં આવ્યું છે. એટલા માટે ભારતમાં વિવિધતા ક્યારેય એકતા માટે સમસ્યા બનતી નથી. આપણી પરંપરા આપણને શીખવે છે કે માત્ર વિવિધતામાં એકતા નથી, પરંતુ વિવિધતા પોતે જ એકતાનું એક સ્વરૂપ છે. તેમણે વૈશ્વિક સમુદાયને વસુધૈવ કુટુંબકમ્ની પ્રાચીન વિચારધારા અપનાવવા આહ્વાન કર્યું.

સંઘ પ્રમુખ ભાગવતે આના પર ભાર મૂક્યો કે, સાચું જ્ઞાન બાહ્ય ભેદભાવથી પર જઈને માનવતાની છુપાયેલી આધ્યાત્મિક એકતાને ઓળખવામાં છે. જે લોકો ખુલ્લા વિચારોવાળા અને ચિંતક છે, તેઓ વસુધૈવ કુટુંબકમ્ના વિચારને અપનાવે છે. તેઓ માને છે કે આખી પૃથ્વી એક પરિવાર છે. તેમણે કહ્યું, જોકે ભૌતિક દુનિયામાં લોકો શરીર, આકાર અને રંગ-રૂપમાં અલગ-અલગ હોઈ શકે છે, પરંતુ ખરેખરમાં આપણે બધા એક છીએ. તેથી, બીજાની સેવા કરવી એ આપણું કર્તવ્ય છે. આપણને આ જ્ઞાન મળ્યું છે. આ આપણને હંમેશા ખુશી અને સંતોષ આપે છે.

સરસંઘચાલક ભાગવતે એ સમજાવ્યું કે, કેવી રીતે 'ભારત' પોતાના સ્વભાવ અને ચારિત્ર્યને કારણે વિશ્વગુરુ બન્યો, ન કે મહાશક્તિ. તેમણે કહ્યું, કોઈ પણ તે સમયે ભારતને મહાશક્તિ કહી દેત, પરંતુ તે મહાશક્તિ નહોતો. તેણે દુનિયાની સેવા કરી. પોતાના ચારિત્ર્યને કારણે તે વિશ્વગુરુ બન્યો, મહાશક્તિ નહીં. તેથી ભારતના ઉદયનો અર્થ છે વધુ એકજુટ અને વધુ માનવતા.

તેમણે યાદ અપાવ્યું કે, કેવી રીતે આપણા પૂર્વજોનો લક્ષ્ય દુનિયાને જ્ઞાન અને સભ્યતાના મૂલ્યો શીખવવાનો હતો. ડો. ભાગવતે કહ્યું, ઘણા સમય પહેલા જ્યારે રસ્તાઓ, હોડીઓ, હવાઈ જહાજ કે મોટર ગાડીઓ નહોતી. માત્ર બળદગાડા અને ઘોડા હતા. ત્યારે આપણા પૂર્વજો મેક્સિકોથી સાઇબેરિયા સુધી ગયા અને તેમને જ્ઞાન આપ્યું. તેઓ પગપાળા જ હિમાલય પાર કરીને ચીન, સાઇબેરિયા અને મંગોલિયા ગયા. નાની હોડીઓથી તેઓ દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયા ગયા. સવાલ છે કે તેમણે શું કર્યું? તેમણે કોઈ દેશ પર કબજો કર્યો નહીં. કોઈનો ધર્મ બદલ્યો નહીં. તેઓ જ્યાં પણ ગયા, ત્યાં તેમણે જ્ઞાન આપ્યું. જ્યોતિષ આપ્યું. આયુર્વેદ આપ્યું. તેમણે સભ્યતાના મૂલ્યો શીખવ્યા.

આ કાર્યક્રમમાં ડો. ભાગવત સાથે, કેનેડાના પૂર્વ રક્ષામંત્રી અને આલ્બર્ટાના પૂર્વ પ્રીમિયર જેસન કેનીએ પણ મંચ શેર કર્યો. કેનીએ બંને દેશો વચ્ચેના દ્વિપક્ષીય સંબંધોમાં વધતી ગતિની પ્રશંસા કરી. તેમણે કહ્યું, કેનેડા-ભારત સંબંધોમાં નવી ગતિ જોવી ખૂબ જ સારી લાગી રહી છે. તેને આ વર્ષના અંતમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની કેનેડાની બીજી યાત્રાથી અનુભવી શકાશે.

આ પહેલા ટોરોન્ટો પહોંચવા પર સંઘ પ્રમુખ ભાગવતનું સ્વાગત કરવામાં આવ્યું. આખા કેનેડામાંથી હિન્દુ સમુદાયના લોકો ઉત્સાહ સાથે સ્વાગત કરવા પહોંચ્યા. તેમણે ભાગવતની આ યાત્રાને શાંતિ, સાંસ્કૃતિક મૂલ્યો અને વૈશ્વિક સદ્ભાવને પ્રોત્સાહન આપવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ ક્ષણ ગણાવી. સ્વાગત કરવા પહોંચેલા રોયલ કેનેડિયન એર ફોર્સના પૂર્વ અધિકારી કાર્તિક ત્રિવેદીએ કહ્યું કે તેમણે પોતાની હિન્દુ ઓળખ પર ગર્વ કરતા 15 વર્ષ સુધી કેનેડાની સેવા કરી છે. ગ્રેટર ટોરોન્ટો એરિયા હિન્દુ સભા મંદિરના રાજેન્દ્ર પ્રસાદે કહ્યું કે, સંઘ પ્રમુખ ભાગવતની યાત્રા વસુધૈવ કુટુંબકમનો સંદેશ આપે છે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / મુકુંદ

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / ડો.હિતેશ એન.વ્યાસ